“Elk probleem heeft een oplossing, zolang je maar blijft proberen”
Voor Jorn betekende studeren vaak zoeken naar manieren die voor hem werkten. Met beperkt zicht leerde hij al vroeg om oplossingen te vinden, zich aan te passen en door te zetten. Lange tijd lukte dat ook. Tot hij merkte dat het op deze manier niet langer vol te houden was.

Inmiddels werkt Jorn bij Babbage als adviseur en trainer op het gebied van brailleleesregels en schermleessoftware. Zijn eigen ervaring maakt hem daarin sterk. Hij weet hoe het is om vast te lopen, te zoeken naar hulpmiddelen die goed aansluiten en om stap voor stap weer verder te kunnen.

Even voorstellen: wie is Jorn?
Jorn is inmiddels 32 jaar, groeide op in de provincie Groningen, waar hij ook naar school ging en later studeerde. Als kind was hij sportief en muzikaal. Hij speelde onder meer piano, cello en djembe, hockeyde jarenlang in een regulier team en ging later tijdens zijn studententijd roeien.

Sport speelde altijd een grote rol in zijn leven. Liefst niet half, maar vol overtuiging.

“Ik ben heel slecht in dingen rustig aan doen. Het is vaak alles of niks. En als ik ergens niet maximaal voor kan gaan, dan doe ik het liever niet.”

Die gedrevenheid hielp hem ver te komen. Maar het zorgde er ook voor dat hij lang bleef doorgaan op wilskracht.

Leren en studeren in Groningen
Na de middelbare school koos Jorn voor de studie Bewegingswetenschappen. Een logische keuze, want zijn interesse lag sterk bij sport en prestatie. Inhoudelijk zat hij op zijn plek, maar al snel merkte hij dat studeren hem meer tijd kostte dan zijn medestudenten.

Dat begon eigenlijk al op de middelbare school. Lesmateriaal moest worden gedigitaliseerd, hand-outs vergroot en extra aanpassingen geregeld. Dat ging niet altijd vanzelf.

“De hoeveelheid keren dat A3’tjes vergeten werden… daar heb ik op een gegeven moment maar een afspraakje voor gemaakt met de docent: vergeten is een appeltaart voor de hele klas. Er is toen veel appeltaart gegeten!”

Achter die luchtigheid zat iets serieus. Want hoewel het hem lukte om mee te komen, kostte dat enorm veel tijd, energie en focus. Uiteindelijk deed hij een jaar langer over zijn middelbare school en tijdens zijn studie liep het verschil in tempo alleen maar verder op.

“Waar het idee is dat je zestig punten in een jaar haalt, haalde ik er in het eerste jaar ongeveer vijftig. Daarna zat ik meer rond de veertig, vijfenveertig. In mijn master zakte dat weer terug. Uiteindelijk heb ik tien jaar over mijn studie gedaan.”

Harder werken leek de enige oplossing
Omdat Jorn steeds weer manieren vond om door te gaan, wist Jorn lange tijd niet dat het ook anders kon!

“Het vervelende is: als je je probleem met harder werken op kan lossen, dan is dat dus een prima oplossing. Maar als dat de enige oplossing is die je kent, dan ga je niet verder kijken.”

En dat is precies wat er gebeurde. Hij deed wat nodig was. Hij werkte harder, langer en met meer inspanning dan de mensen om hem heen. Niet omdat dat ideaal was, maar omdat hij niet wist welke alternatieven er nog meer waren.

“Er werd vooral ingegrepen als het niet goed ging. Maar als je door maximaal op je tenen te lopen het nét redt, dan valt het niet op.”

Het punt waarop het niet meer ging
Richting het einde van zijn studietijd veranderde er iets. Tijdens de pandemie ging zijn zicht verder achteruit.

“De oplossingen die ik voor mezelf verzonnen had, die werkten niet meer. Dus ik heb op mijn tandvlees mijn studie afgemaakt.”

Dit had grote gevolgen. Zijn studie slokte steeds meer energie op, hobby’s verdwenen naar de achtergrond en ook sociaal werd zijn wereld kleiner. Uiteindelijk liep hij vast en kwam er een omslagpunt. Niet omdat hij opgaf, maar juist omdat duidelijk werd dat het op deze manier niet langer houdbaar was.

Revalidatie en opnieuw leren kijken naar wat wél kan
Na zijn studie startte Jorn een revalidatietraject bij Visio. Daar leerde hij veel, ontdekte hij nieuwe mogelijkheden en kreeg hij beter zicht op wat hij nodig had om verder te kunnen.

Tegelijkertijd was hij nog op zoek naar een manier die echt bij hem paste. Niet alles sloot direct aan op zijn tempo en manier van werken, waardoor er ook nog mogelijkheden onbenut bleven.

“Ik wist niet wat er allemaal mogelijk was. Wat ik nu had, werkte niet. Dus ik dacht: we gaan alles proberen.”

Juist dat besef bracht hem verder. Niet wachten tot de perfecte oplossing verschijnt, maar onderzoeken, testen en opnieuw beginnen waar nodig.

Een nieuwe manier van werken
Op dat moment wist hij dat het anders moest. Niet door alleen harder te werken, maar met hulpmiddelen die hem echt ondersteunen in tempo en zelfstandigheid. Via die zoektocht kwam hij in contact met Babbage. Daar kreeg hij een brailleleesregel en begon hij intensief te oefenen om een nieuwe manier van werken eigen te maken. Naast het verwerken van teksten via spraaksoftware kon hij nu ook details nalezen in braille.

“Ik heb een half jaar lang alleen maar braille gelezen tot ik niet meer kon, elke dag.”

Niet veel later belde hij zelf naar Babbage met een duidelijke boodschap: “Ik wil een baan.”

Dat was op papier misschien geen voor de hand liggende stap. Jorn had immers een universitaire master in Bewegingswetenschappen. Maar voor hem was het op dat moment glashelder: eerst moest hij leren hoe hij duurzaam en efficiënt kon werken met de juiste hulpmiddelen.

“Het is leuk dat je een universitaire master hebt, maar als je tempo niet haalt, gaat niemand je aannemen. Dus ik moest eerst leren werken.”

Zijn STO: werk toegankelijk maken in de praktijk
Bij Babbage werd gekeken naar wat hij nodig had om zijn werk goed te kunnen uitvoeren. Via een softwaretoegankelijkheidsonderzoek (STO) werd in kaart gebracht welke programma’s hij gebruikt en hoe die toegankelijk gemaakt konden worden voor schermlezers en braille.

Dat betekende concreet dat systemen stap voor stap werden beoordeeld op toegankelijkheid voor schermlezers en braille. Waar nodig werden aanpassingen gedaan. Dat zorgde niet alleen voor meer werkbaarheid, maar ook voor meer zelfstandigheid.

“Wat het me heeft gebracht is sowieso meer tempo en dat ik niet meer afhankelijk ben. Ik kan het nu helemaal zelf doen.”

Voorheen hield hij bijvoorbeeld uren bij in Excel, waarna iemand anders het weer moest overnemen en controleren. Nu kan hij veel meer zelfstandig verwerken binnen de systemen zelf. Dat scheelt tijd, voorkomt fouten en geeft rust.

Van zelf zoeken naar anderen helpen
Vandaag de dag werkt Jorn bij Babbage als adviseur en trainer op het gebied van brailleleesregels en schermleessoftware. Hij helpt mensen die zelf blind of slechtziend zijn om met de juiste hulpmiddelen en vaardigheden zelfstandig te kunnen werken.

“Eigenlijk help ik nu mensen die staan waar ik een paar jaar geleden zelf stond.”

Die combinatie van kennis en ervaring maakt hem sterk in zijn werk. Hij begrijpt de twijfel, de frustratie, de weerstand en het moment waarop iemand denkt: laat maar, ik red me zo wel. Juist daarom kan hij anderen helpen om eerder die stap te zetten.

Wat hij anderen wil meegeven
Als Jorn één boodschap zou mogen meegeven aan mensen die twijfelen over hulpmiddelen of ondersteuning, dan is het deze:
“Probeer het in ieder geval. In het slechtste geval verandert er niks aan je situatie. Want zelfs als iets niet direct de oplossing blijkt, levert het nog steeds iets op: inzicht, ervaring, richting. En soms opent een nieuw hulpmiddel de deur naar veel meer!’’

Wat hij zelf graag eerder had geweten?
“Dat schermlezers bestonden. Dat het mogelijk is om volledig op spraak te werken. En dat het tempo zoveel hoger kan dan je misschien zou verwachten.”

Ervaring als kracht
Jorns zijn verhaal gaat over studeren, uitvallen, opnieuw beginnen en uiteindelijk een plek vinden waar zijn ervaring van grote waarde is.

Hij weet hoe het is om jarenlang oplossingen te zoeken. Om te ontdekken dat er meer mogelijk was. En om opnieuw te moeten leren hoe je kunt werken op een manier die wel vol te houden is.

Precies daarom kan hij nu anderen helpen die in dezelfde zoektocht zitten.

“Blijf vragen. Blijf proberen. Zorg dat je de informatie krijgt die je nodig hebt, zodat je de dingen kunt doen die je wil doen.”